حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )
196
تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )
مهمانسرايشان در آنجا بنا شد و آنها خاندان علوى شريفى بودند و تاكنون نيز به آن مكان قصر مىگويند . در كوفه آثار آبادى قديمى از قبيل حصار شهر و ديوارهاى خانه ، نمايان است كه نيازى به ذكر آن نيست ، زيرا وحدت مكانى ، زمانى ، زبانى ، نژادى و درهم آميختگى حيره و كوفه مستلزم اين است كه ويژگيهاى ادبى از حيره به كوفه منتقل شود ، همانطور كه بدون هيچ ترديدى از كوفه به نجف انتقال يافت و حيره با كوفه و كوفه با نجف درهم آميخت . بنابراين ، گونهء دوشيزهاى كه يكى از خطوط آن شهر نجف فعلى و خط ديگر در جنوب آن با فاصلهء ده ميل ، حيره و در سمت شرقى آن ، با فاصلهء پنج ميل ، كوفه است ، هنوز مركز ادبيات والاى عربى به شمار مىرود . مكتب كوفه در دوران متنبى تنها به زبان عربى اختصاص داشت . اين موضوع را با مراجعه به كتاب فهرست ابن نديم به خوبى درمىيابى ، ابن نديم با متنبّى معاصر بود و اندكى پس از وى پا به عرصهء وجود نهاد و اين كتابش بهترين دليل بر طرز رشد فكرى در كوفه در روزگار متنّبى است . او خواننده را از تأليفات عربى در كوفه آگاه مىكند . در همين مكتب عربى ، متنّبى با فرهنگ ناب عربى پرورش يافت و در سنّ كودكى به مدارس بزرگان راه يافت . و پس از فراغت از تحصيل به جرگهء انجمن ادبى كوفه پيوست . اين انجمن از جمله اجتماعات و محافل علمى ادبى بود كه در مسجد كوفه و حومهء اين شهر تشكيل مىشد . او نزد بزرگان ادبيات عرب درس خواند و از خبرها ، منازل و آبهاى ديار عرب اطلاع يافت . اما سطح علمى متنبّى در زبان عربى ، نخستين گواه بر آن ، مجموعهء ارزشمندى مشتمل بر ديوان اشعار وى است گواه دوم : لطايف و داستانهاى شنيدنى اوست كه در محافل علماى زبان عربى نقل مىشد و از آن ميان شهادت ابى على است ، هنگامى كه در باره جمع بر وزن فعلى به وى پاسخ داد . اما آگاهى وى از منازل و آبهاى عرب ، امرى است كه قصيده مقصور وى بر آن گواهى مىدهد . اين قصيده بسيارى از منازل و آبهايى را كه وى در هنگام مسافرت به مصر